Regulus regulus vs Regulus ignicapilla
El Regulus regulus e 'l Regulus ignicapilla (el nomm scientifich de quest ultim a voeul dì "cavej de foeugh") hinn duu speci del gener Regulus, de la famiglia Regulidae. Tutt i speci de quest gener chì hinn assee compagn; a l'è minga 'na robba coriosa, donca, se in del desnoeuvesim secol — ann an'mò zerb par la tassonomia, la zoologia e i scienz biologich in general — el Giuseff Banfi (1812-1877), in del sò vocabolari milanes-italian, l'ha daa ai noster speci i medemm nomm.
A la vos "riottin" del sò vocabolari, nun troeuvom, primm de tutt, la speci che lù el ciama Sylivia troglodytes, e che incoeu la se ciama Troglodytes troglodytes (conossuu in italian 'me scricciolo), e depoeu anca:
(G. Banfi, 1870, p. 587)
Ma donca, 'se gh'è de different tra i duu? I rispost hinn principalment trè: differenz molfologich, de distribuzion, e de habitat.
Compagn, ma minga instess
La primma differenza, quella la pussee facil de notà, ma anca la men interessant, la sta in del piumasg: desgià el Banfi el notava che 'l R. ignicapilla el gh'aveva on color pussee vers el giald; la differenza pussee caratteristica, però, l'è in di bind di piumm in sul coo, che par el R. regulus hinn do, negra e gialda/oransg; in del R. ignicapilla a se gionta 'na binda bianca a cornis di alter do. In general, R. ignicapilla el gh'ha di color pussee viv.
A livell de distribuzion, quella del R. regulus l'è pussee ampi, eurasiatich: la va de l'Atlantich a la Cina, la Corea e 'l Giappon; el R. ignicapilla l'è ona specie occidental: la se troeuva soratutt in Europa, ma la gh'ha di popolazion in Anatolia e in Africa settentrional.
A la fin, la differenza la pussee granda l'è in del habitat, idest i ambient che i duu animaj frequenten. El Regulus regulus l'è pussee ligaa ai bosch de alber coi foeuj a guggia (gugg-foeuj), 'me pesc, pin e ares (Pinus larix); a l'incontrari, el R. ignicapilla el sta de cà in bosch pussee vari e componuu de alber a foeuja larga (latifoeuj), 'me i bosch mediterrani de sugher (Quercus suber) e de luzzitt (Quercus ilex).
Ona proposta par vess ciar
A l'è segond questa differenza de preferenza de habitat che a proponi douu nomm par podè destingu i do speci. Con quell che sia el nomm usaa, a proponi de specificà di pesc par el R. regulus e di rògor par el R. ignicapilla. Hinn minga di nomm precis, ma la precision scientifich l'è minga e pont. Donca, el Regulus regulus el sarà ciamaa ribin di pesc, meneghin di pesc o riottin di pesc, ciment el R. ignicapilla el sarà ciamaa ribin di rògor, meneghin di rògor o riottin di rògor.
Riferiment
Giuseppe Banfi. Vocabolario milanese-italiano. 1870, ed. Gaetano Grigola, Milano.
Jelena Kralj, Jirí Flousek, Miljenko Huzak, Davor Ćiković, Zdravko Dolenec (2013). Factors affecting the goldcrest/firecrest abundance ratio in their area of sympatry. Annales Zoologici Fennici, vol. 50, no. 6, 2013, pp. 333–46.
LIPU - Fiorrancino (consultaa el 14/03/2026)
LIPU - Regolo (consultaa el 14/03/2026)

Commenti
Posta un commento